ปูชนียวัตถุ ปูชนียสถานวัดหัวลำโพง

พระอุโบสถ

พระอุโบสถ แบบทรงไทยจตุรมุข ๓ ชั้น พื้นและฝาผนังปูด้วยหินอ่อนและหินแกรนิต กว้าง ๑๖.๙๙ เมตร ยาว ๓๗.๕๙ เมตร หลังคามุงด้วยกระเบื้องเคลือบสี ตรงกลางมียอดมณฑป ประกอบด้วยฉัตรฐานมณฑปมีครุฑทรงสุบรรณทั้ง ๔ ด้าน ติดช่อฟ้าใบระกา เป็นพญานาคสามเศียร หน้าบันมีลวดลายประดิษฐานตราสัญลักษณ์งานฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี เหนือครุฑทั้ง ๔ ด้าน ประตูและหน้าต่างมีซุ้มยอดมณฑปครึ่งซีกติดลายปูนปั้น ลงรักปิดทอง ประดับกระจกสี มีประตูด้านหน้า ๓ ประตู ด้านข้างซ้าย ๑ ประตู ด้านข้างขวา ๑ ประตู ด้านหลัง ๑ ประตู ประกอบด้วยบานประตู ๑๒ บาน หน้าต่าง ด้านละ ๔ หน้าต่าง ประกอบด้วยบานหน้าต่าง ๑๖ บาน บานประตูและบานหน้าต่างด้านในด้านนอกประดับมุกลวดลาย มีจิตรกรรมฝาผนัง ๔ ด้าน เพดานลวดลายประดับโคมไฟ ช่อไฟระย้า ( จากต่างประเทศ ) รอบอุโบสถด้านนอก มีเชิงชายหลังคาประดับลวดลาย มีคันทวยเทพพนมและหัวเสาปูน ลงรักปิดทอง ประดับกระจกสี ระเบียงด้านนอกพระอุโบสถมีทางเดินปูด้วยหินอ่อนและหินแกรนิต มีศาลารายทรงจตุรมุขยอดมณฑป ๔ หลัง ประจำ ๔ ทิศ เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป อดีตบูรพาจารย์ มีซุ้มระฆังทรงไทย ด้านข้างซ้าย ๑ ซุ้ม ด้านข้างขวา ๑ ซุ้ม ด้านหลัง ๑ ซุ้ม ปูชนียวัตถุที่สำคัญในพระอุโบสถคือ พระพุทธมงคล พระอัครสาวกหน้าอุโบสถ คือพระพุทธรูปปางห้ามสมุทรหรือหลวงพ่อดำและองค์จำลอง ส่วนชั้นล่างและชั้นกลางเป็นห้องโถงเอนกประสงค์ เขียนภาพจิตรกรรมเพดานและฝาผนัง ชุดวรรณคดีไทย ชาดก และประเพณีไทยทั่วประเทศ

พระพุทธมงคล
พระประธานในอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ พระนามว่า พระพุทธมงคล ลงรักปิดทอง เหนือพระเกศ ประกอบด้วยฉัตรโคมไฟ ๗ ชั้น ประทับอยู่บนฐานชุกชี ๒ ชั้น ชั้นแรกเป็นฐานหินอ่อน ชั้นบนเป็นฐานปูนปั้นลงรักปิดทอง ประดับกระจกสี บนฐานชั้นแรกเป็นที่ประดิษฐานพระอัครสาวกสององค์บนฐานหินอ่อนแกะบัวหงาย เบื้องซ้ายพระโมคคัลลานะ เบื้องขวาพระสารีบุตร ใต้ฐานชุกชีบรรจุพระพุทธรูปปางต่างๆ พระ ผงพุทธคุณ เหรียญพระคณาจารย์ต่างๆ เมื่อวันวิสาขบูชา วันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๔๑

พระพุทธรูปประดิษฐานหน้าอุโบสถ
พระพุทธรูปประดิษฐานหน้าอุโบสถ ปางประทับยืน ยกพระหัตถ์ทั้งสองข้าง ( ปางห้ามสมุทรก็เรียก ปางห้ามญาติก็เรียก ) เป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ หล่อด้วยทองเหลืองลงรักปิดทอง ชาวบ้านเรียกว่า หลวง
พ่อดำ เป็นพระศักดิ์สิทธิ์คู่วัด อีกองค์หนึ่งหล่อขึ้นใหม่พร้อมกับการสร้างพระอุโบสถเพื่อประดิษฐานคู่กัน

ระเบียงแก้ว
เป็นกำแพงหินอ่อนโปร่ง ประดับหัวเสาเป็นหัวเม็ดทรงมณฑปหินอ่อน ตั้งเป็นแนวระเบียงรอบพระอุโบสถ มีซุ้มทรงไทย ๓ ซุ้ม แขวนระฆังไว้จำนวน ๑๐๘ ลูก

พระเจดีย์ด้านหลังอุโบสถ
พระเจดีย์ ทรงกลมสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีบันไดขึ้นชั้นทำประทักษิณ ได้บูรณะปฏิสังขรณ์ด้วยการสร้างครอบองค์เดิม สร้างเป็นห้องโถงสี่เหลี่ยม พื้นและฝาผนังปูด้วยหินอ่อนและหินแกรนิต มีเจดีย์ทรงกลมประดิษฐานบนห้องโถงสี่เหลี่ยมทอง มีแนวระเบียงเดียวกันกับพระอุโบสถ สูงเด่นเป็นสง่า ชั้นล่างสร้างเป็นห้องจริยธรรมมอบให้โรงเรียนวัดหัวลำโพงใช้ประโยชน์ ประกอบพิธีบวงสรวงและเริ่มบูรณะปฏิสังขรณ์ เมื่อวันที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๔๑ เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ( ๕ ธันวาคม ๒๕๔๒ )

เขตสังฆาวาส
เป็นที่จำพรรษาของพระภิกษุสามเณร แบ่งถาวรวัตถุเป็นกุฏิสงฆ์ โรงเรียนปริยัติธรรม ห้องสมุด ศาลาบำเพ็ญกุศล หอระฆัง หอกลอง และสำนักงาน

หอระฆัง หอกลอง
หอระฆังทรงสองชั้น ชั้นล่างก่ออิฐถือปูน ทาสีทอง แขวนกลองชั้นบนทำซุ้มโปร่งทั้ง ๔ ด้าน ยอดมณฑปประดับลวดลาย แขวนระฆัง บอกเวลาลงทำวัตรเช้า ทำวัตรเย็น และทำสังฆกรรม

ซุ้มประตูวัด กำแพงวัด
ซุ้มประตูวัด จำนวน ๓ ซุ้ม กำแพงหน้าวัด เป็นคอนกรีตเสริมเหล็กปูด้วยหินอ่อนตลอดแนว จำลองแบบมาจากซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติที่สะพานผ่านฟ้า ในพิธีมหามงคลสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงเจริญพระชนมพรรษา ครบ ๖ รอบ

บันทึกวันสำคัญเกี่ยวกับอุโบสถวัดหัวลำโพง
๒๗ ธันวาคม ๒๕๓๕ สวดถอนสีมาอุโบสถหลังเก่า กะเทาะปูนรื้ออุโบสถหลังเก่า
๗ มีนาคม ๒๕๓๖ ทำพิธีวางศิลาฤกษ์
๒๕ มีนาคม ๒๕๓๖ พระราชทานวิสุงคามสีมา
๒๑ ตุลาคม ๒๕๓๖ ผู้อำนวยการเขตบางรักปักเขตวิสุงคามสีมา
๒๗ มีนาคม ๒๕๓๗ สำนักราชเลขาธิการอนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์ งานฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี
๑๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๙ ทำพิธียกช่อฟ้าและยกฉัตรอุโบสถ
๙ มกราคม ๒๕๔๑ ยกฉัตรพระประธาน
๒๕ มกราคม ๒๕๔๑ เปิดงานปิดทองฝังลูกนิมิต
๒๖ มกราคม ๒๕๔๑ สวดถอนสีมา พระสงฆ์ปูรกะ ๓๐๐ รูป
๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๑ ตัดหวายลูกนิมิต สวดสมมติสีมา พระสงฆ์ปูรกะ ๕๙ รูป
๑๐พฤษภาคม ๒๕๔๒ บรรจุพระผงพุทธคุณใต้ฐานชุกชี

สิ่งปลูกสร้างที่อยู่ในบริเวณวัด

ตึกสุทธาวาส
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๙ เป็นตึกอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง ๔ ชั้น
สร้างในสมัยพระราชวิสุทธิโมลี อดีตเจ้าอาวาส ชั้นล่าง ใช้เป็นที่ทำการสำนักงานกลางวัดหัวลำโพง สำนักงานสุสานและฌาปนสถานวัดหัวลำโพง
ชั้น ๒ เป็นห้องสมุดศิษย์สัมพันธ์วัดหัวลำโพง เก็บหนังสือต่างๆ
ชั้น ๓ เป็นกุฏิห้องพักพระภิกษุสามเณร
ชั้น ๔ เป็นที่เก็บศาสนสมบัติทั่วไปของวัด
กุฏิปุสสนาครังสรรค์
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๘ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง ๒ ชั้น จำนวน ๑๔ ห้อง เป็นกุฏิห้องพักพระภิกษุสามเณร
อนุสาวรีย์พระราชวิสุทธิโมลี (ขาว ปุสฺสนาโค)

สร้างเป็นอนุสรณ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๒ ตัวอาคารเป็นรูปมณฑปทรงไทยจตุรมุข ตั้งอยู่ในบริเวณหน้าสนามโรงเรียนพุทธจักรวิทยา เป็นที่ประดิษฐานรูปเหมือนของ พระเดชพระคุณหลวงพ่อพระราชวิสุทธิโมลี (ขาว ปุสฺสนาโค) อดีตเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง ผู้ริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนพุทธจักรวิทยา เมื่อวันที่ ๑๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็นอาคารไม้ ๒ ชั้น ยาว ๖๖ เมตร กว้าง ๖ เมตรเป็นโรงเรียนราษฎร์บริหารโดยคณะสงฆ์วัดหัวลำโพง ปี พ.ศ. ๒๕๑๘ กระทรวงศึกษาธิการรับโอนโรงเรียนมาเป็นของรัฐบาล เปิดสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่๑ - ๓ สิ้นค่าก่อสร้าง จำนวนเงิน ๙๐๐,๐๖๕ บาท (เก้าแสนหกสิบห้าบาทถ้วน)
กุฏิเฉลิมพระเกียรติ ๗๒ พรรษา มหาราชินี
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นกุฏิสงฆ์ทรงไทย สูง ๕ ชั้น เป็นกุฏิสำหรับทำบุญเลี้ยงพระ ห้องรับรองเจ้าอาวาส และให้พระภิกษุ-สามเณรที่เรียนภาษาบาลีในสำนักเรียนวัดหัวลำโพง ได้อยู่อาศัย (ค่าก่อสร้างยังไม่สรุป เพราะว่ายังต่อเติมไม่เรียบร้อย)
กุฏิวิชิตประชาสรรค์
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๘ ในสมัยพระครูนครเขตบริรักษ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง เป็นกุฏิทรงไทย สูง ๒ ชั้น เป็นกุฏิรับรองผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง สิ้นค่าก่อสร้าง จำนวนเงิน ๑,๕๐๐,๐๐๐ บาท (หนึ่งล้านห้าแสนบาทถ้วน)
กุฏินครเขตบริรักษ์ ๒
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ เป็นกุฏิทรงไทย สูง ๒ ชั้น จำนวน ๑๘ ห้องในสมัยพระครูนครเขตบริรักษ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง สิ้นค่าก่อสร้าง

จำนวนเงิน ๒,๔๕๑,๙๒๔ บาท (สองล้านสี่แสนห้าหมื่นหนึ่งพันเก้าร้อยยี่สิบสี่บาทถ้วน)
กุฏินครเขตบริรักษ์ ๓
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ เป็นกุฏิทรงไทย สูง ๒ ชั้น จำนวน ๒๖ ห้อง ในสมัยพระครูนครเขตบริรักษ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง สิ้นค่าก่อสร้าง จำนวนเงิน ๑,๖๐๖,๓๓๒ บาท (หนึ่งล้านหกแสนหกพันสามร้อยสามสิบสองบาทถ้วน)
โรงเรียนปริยัติธรรมนครเขตประชาสรรค์
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ เป็นอาคารทรงไทย สูง ๓ ชั้น ในสมัยพระครูนครเขตบริรักษ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดหัวลำโพง สิ้นค่าก่อสร้าง จำนวนเงิน ๖,๓๔๘,๙๔๖ บาท (หกล้านสามแสนสี่หมื่นแปดพันเก้าร้อยสี่สิบหกบาทถ้วน)
ศาลาบำเพ็ญกุศล
เป็นศาลาทรงไทย พื้นหินขัด มีจำนวนทั้งหมด ๑๖ ศาลา สร้างในสมัยอดีตเจ้าอาวาสและเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน เป็นศาลาสำหรับใช้ตั้งบำเพ็ญกุศลศพทั่วๆไป
เมรุ
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๔ เป็นเมรุที่ทันสมัยกำจัดกลิ่นไร้ควันถูกต้องตามหลักสุขลักษณะวิชาการสมัยใหม่ สิ้นค่าก่อสร้าง จำนวนเงิน ๓,๐๑๘,๐๐๐ บาท (สามล้านหนึ่งหมื่นแปดพันบาทถ้วน)
อาคารจอดรถยนต์
สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๒ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง ๕ ชั้นๆล่าง เป็นห้องพักพนักงานประจำวัดหัวลำโพง จำนวน ๒๕ ห้อง ชั้น ๒ - ๕ สำหรับเป็นที่จอดรถยนต์ของประชาชนที่มาติดต่อกับทางวัด สิ้นค่าก่อสร้างจำนวนเงิน ๒๓,๖๗๙,๘๖๙ บาท (ยี่สิบสามล้านหกแสนเจ็ดหมื่นเก้าพันแปดร้อยหกสิบเก้าบาทถ้วน)